آخرین بروزرسانی در تاریخ : ۳, اسفند, ۱۳۹۸

مقدمه ای بر کاربرد پذیری

کاربرد پذیری و تجربه کاربری یکی نیستند ؛ کاربرد پذیری یک محصول ، یک بخش حیاتی است که تجربه کاربری آن را شکل می دهد ، و از این رو زیر چتر تجربه کاربری به حساب می آید . در حالیکه خیلی از افراد ممکن است فکر کنند که کاربرد پذیری تنها درباره “استفاده راحت” از محصول می باشد ، که در واقع کاربرد پذیری بیشتر از این یک جمله کوتاه می باشد.  

استاندارد ۱۱-۹۴۲۱  ISO کاربردپذیری را اینگونه شرح می دهد :

” میزان استفاده از محصول توسط کاربران مشخص شده برای دستیابی به اهداف تعیین شده با کارایی و رضایت در یک زمینه مشخص استفاده از محصول یا خدمات ” کاربرد پذیری بیشتر است که فقط کاربران بتوانند وظایف را به آسانی انجام دهند (سهولت استفاده) ؛ این نیز به رضایت کاربر مربوط می شود __ یک وب سایت باید کاربرد پذیری خوبی داشته باشد و طراحی سایت باید به گونه ای باشد که در انتهای کار سایت مورد نظر جذاب و زیبا نیز باشد.  

introduction-to-usability کاربر پذیری
کاربردپذیری چیست

چرا کاربرد پذیری مهم است؟

قبل از اینکه عمیق تر به مورد کاربرد پذیری بپردازیم ، توجه به اهمیت کاربردپذیری بسیار حیاتی است . کاربرد پذیری به این دلیل مهم است که اگر کاربران نتوانند به طور موثر ، کارآمد و به شیوه ای بخش به اهداف خود دست یابند ، احتمالا به دنبال راه حل دیگری برای رسیدن به اهداف خود خواهند رفت.

علاوه بر این ، پیداکردن راه حل های جایگزین برای وب سایت ها وبرنامه ها، فراوان و آسان است. به سادگی می توان گفت : اگر محصول شما کاربردپذیر نباشد ، تجربه کاربری آن بد خواهد بود و کاربران شما را در مقابل رقبا ترک خواهند کرد.

به عنوان طراحانی که به دنبال توسعه محصولاتی با طول عمر بالا هستیم ، ما باید اطمینان حاصل کنیم که این محصولات قابل استفاده هستند ؛ در غیر این صورت ،ما در معرض خطر از دست دادن کاربران در مقابل رقبا هستیم. (پیشنهاد می کنم حتما مقاله ۷ فاکتور تاثیرگذار بر تجربه کاربری را حتما مطالعه کنید . )  

تحقیقی در مورد کاربرد پذیری

در حقیقت ، در یک تحقیق مشترک بین   Huff Industrial Marketing  Buyerzone و Komarketing  روی کاربران وب  سایت از نوع B2B ، نشان داد ۴۶% کاربران وب سایت را بدین دلیل که آنها نمی توانند بگویند که این شرکت چه فعالیتی انجام می دهد (مرتبط با عدم پیغام رسانی کارآمد) ترک می کنند، ۴۴% کاربران وب سایت را به دلیل کمبود اطلاعات تماس ترک می کنند و ۳۷% هم بدلیل طراحی و ناوبری ضعیف سایت آن را ترک می کنند. این نتایج نشان می دهد که آسیب بالقوه کاربردپذیری بد برای وب سایت شما چگونه می تواند باشد.  

“ما قصد داریم به صدایی که در سرمان هست توجه کنیم که به ما بگوید طراحی باید چگونه باشد.”

-میشل بیروت ، شریک طراحی در پنتاگرام

کاربرد پذیری خروجی فرآیند طراحی کاربر محور می باشد. این فرآیندی است که بررسی می کند که چگونه و چرا یک کاربر یک محصول را می پذیرد و به دنبال استفاده از آن است. این فرآیند مداوم تکرار می شود و به دنبال ارتقای چرخه ارزیابی و تکرار آن به طور مداوم است .  

کاربرد پذیری usability
کاربرد پذیری چیست

۵ ویژگی محصول قابل استفاده

ویتنی کوزنبری ، متخصص تجربه کاربری و کاربردپذیری و رئیس سابق انجمن استفاده حرفه ای از کاربردپذیری ، ۵ معیار را برای محصولی که بخواهد قابل استفاده باشد ارائه می دهد :

  1. اثربخشی
  2. کارآمدی
  3. جذابیت
  4. تحمل خطا
  5. سهولت یادگیری
حتما بخوانید  آشنایی اولیه با پیشخوان وردپرس و منو های آن (جلسه 7)

۱ . اثربخشی در کاربرد پذیری

اثربخشی این است که آیا کاربران می توانند اهداف خود را با درجه بالایی از دقت ، کامل کنند. بخش عمده ای از اثر بخشی یک محصول از پشتیبانی کاربران به هنگام کار با محصول است ؛ برای مثال ، اصلاح یک فیلد کارت اعتباری به طوری که فقط ورودی معتبر را می پذیرد می تواند خطاهای ورود داده را کاهش دهد و به کاربران کمک می کند تا کار خود را به درستی انجام می دهند. راه های مختلفی برای ارائه پشتیبانی وجود دارد؛ نکته اصلی آن است که تا جایی که می توانید هشدارها به شیوه ای معنی دار برای کاربر باشند.  

ساده سازی در کاربرد پذیری

شما همچنین ممکن است بخواهید زبان مورد استفاده در محصول خود را بررسی کنید _ هرچه این زبان واضح تر و ساده تر باشد ، بیشتر احتمال دارد که اطلاعات شما اثر درستی روی کاربر داشته باشد. این بدان معنا نیست که زبان خود را بدون هیچ دلیلی برای حمایت کاربران خود نادیده بگیرید؛ این فقط به معنای حفظ یک سبک مناسب است تا خطاها برای وضوح به صورت ساده تری نمایش داده شوند.

استفاده از سطح مناسب فنی ، به عنوان مثال، کاهش تعدادی از شرایط برنامه نویسی فنی برای یک وب سایت متمرکز بر طراحی  ، به شما کمک می کند تا پیام های شما برای کاربران روشن تر و معقول باشند. می خواهید بدانید که شما چقدر باید ساده باشد؟ برنامه  Hamingway  را بررسی کنید، یک ابزار مفید که متن شما را تجزیه و تحلیل می کند و قابلیت خواندن آن را ارزیابی می کند. اگر شک دارید، پیام را ساده و مستقیم نگه دارید؛ مگر اینکه شما در واقع یک سرویس فروش دست نوشته های روح را انجام می دهید!

در این حالت شما با استفاده از فرایند “برانگیختن احساسات” بر کاربران غلبه نخواهید کرد. داشتن افزونگی در ناوبری گاهی اوقات می تواند سودمند باشد ؛اگر کاربران از مسیر های متعدد به هدف می رسند ، پس احتمال بیشتری وجود دارد که به هدف خود برسند . با این وجود ، این افزونگی ، کارایی کلی ناوبری را کاهش می دهد . بنابراین همیشه ناامیدی یک کاربر را در نظر بگیرید که نمی تواند راه را پیدا کند و توازن بین آن و “سرازیر کردن چندین جایگزین ” را پیدا کند.  

۲ . کارایی در کاربرد پذیری

اثربخشی و کارایی در ذهن به هم می رسند. با این حال ، آنها از دیدگاه کاربردپذیری کاملا متفاوت هستند. کارایی به طور کلی در مورد سرعت است . چقدر سریع کاربر می تواند کار را انجام دهد؟ شما می خواهید تعداد مراحل (یا در واقع کلیک ها / کلیدهای کلیدی) مورد نیاز برای دستیابی به یک هدف مورد بررسی قرار گیرد؛ آیا می توان آنها را کاهش داد؟ این به توسعه فرایندهای کارآمد کمک خواهد کرد.

دکمه های ناوبری با برچسب واضح و با استفاده های واضح نیز کمک خواهد کرد ، همچنین توسعه میانبرهای معنی دار؛ به عنوان مثال ، در مورد تعداد ساعت هایی که با استفاده از Ctrl +C و Ctrl+V برای کپی و چسباندن متن ذخیره کرده اید، فکر کنید. بنابراین برای به حداکثر رساندن کارایی ، باید بررسی کنید که چگونه کاربران ترجیح می دهند کارها را انجام بدهند ، آیا آنها از طریق تلفن هوشمند یا رایانه رومیزی با صفحه کلید و ماوس بزرگ ارتباط برقرار می کنند؟ این دو نیاز رویکردی بسیار متفاوت نسبت به مسئله ناوبری دارند.  

۳ . جذابیت

جذابیت بیشتر واژه ای است که این روزها باب شده است اما اگر این حرف های پر کن را کنار بگذاریم ، شما جذابیت را زمانی که کاربر محصول را دلپذیر و لذت بخش برای استفاده بداند ، خواهید یافت. زیبایی شناسی در اینجا مهم است ، و به همین دلیل است که بسیاری از شرکت ها بسیار در عناصر طراحی گرافیک سرمایه گذاری می کنند ، اما آنها تنها عوامل درگیر شدن نیستند.

جذابیت نه تنها در مورد خوب به نظر رسیدن است ، بلکه در مورد درست به نظر رسیدن نیز می باشد.طرح بندی مناسب ، تایپوگرافی قابل خواندن بودن و سهولت ناوبری همگی در کنار هم قرار می گیرند تا تعامل مناسب را برای کاربر فراهم آورند و آن را جذاب سازند . خوب به نظر رسیدن ، همه چیز نیست ، زیرا ویکی پدیا (معروف به داشتن طراحی فوق العاده پایه) این را ثابت کرده است.

طرح نمادین ویکی پدیا ممکن است نتواند نظر برخی از طراحان زیبایی شناسی را به خود جلب کند ، اما یکی از دلایل موفقیت آن ، خوانایی آن است . در نتیجه کاربران علاقه مند به ناوبراری و کنجکاو را راضی می کند . افرادی که می خواهند بر حقایق بر روی یک موضوع بررسی و تحلیل کنند ، بدون اینکه درگیر ظاهر هنری و اشباع یک وب سایت بشوند ، مواردی که به سرعت کاربری وب سایت را کاهش می دهند.  

حتما بخوانید  ریسپانسیو در css | طراحی واکنشگرا در css (راهنمای کامل responsive)

۴ . تحمل خطا در کاربرد پذیری

بعید به نظر می رسد که با توجه به نیاز به پیشرفت و پیچیدگی کامل ، بتوانید خطاهای محصولات را کاملا حذف کنید؛ به طور خاص ، محصولات دیجیتال ممکن است به علت اکوسیستمی که در آن ساکن هستند ، دارای خطا باشد؛ یک اکو سیستمی که فراتر از کنترل طراح است. با این حال ، بهترین چیز بعدی به حداقل رساندن اشتباهات است و اطمینان حاصل شود که کاربران شما به راحتی می توانند از یک خطا عبور کنند و به آنچه که انجام می دادند ، بازگرداند.

به اعتقاد ویتنی کزنبری ، ارتقاء تحمل خطا به سه مورد نیاز دارد :

  • فرصت ها را برای انجام کارهای اشتباه محدود کنید. پیوندها / دکمه ها را واضح و متمایز کنید؛ زبان را واضح و ساده نگه دارید ؛ از اصطلاحات استفاده نکنید، مگر اینکه لازم باشد، و وابستگی ها را در قالب ها یا فعالیت های در کنار یکدیگر حفظ کنید. همچنین اگر شما می توانید گزینه هایی را برای تصحیح انتخاب کنید و مثال هایی را ارائه دهید و از مردم بخواهید تا داده ها را ارائه دهند، آنها را پشتیبانی کنید .
  • فرصتی برای “دکمه redo” پیشنهاد دهید. به کاربران راهی برای ریست کردن و بازگشت و شروع دوباره آنچه آنها انجام داده اند، بدهید. به طور مشابه ، یک عملیات ” دکمه undo “را که به وضوح قابل مشاهده است را ارائه دهید. مقدار داده هایی را که کاربر با استفاده از سهولت حذف آیتم ها از دست می دهد، را به یک پیغام به آنها اعلام کنید. این ” نرده ” یا ” لبه ایمنی ” کاربران را از ترسیدن حفظ خواهد کرد.
  • فرض بر این است که همه در حال انجام کاری هستند که شما انتظار ندارید آنها انجام می دهند. پس ، برای بازگشت کاربر به مسیر درست توصیه و یا پشتیبانی کنید. این نوع از امکان جبران خطا نیز باعث می شود که سایت شما انسانی تر و قابل اطمینان تر به نظر برسد واین نشان می دهد که شما درکی از امکان اشتباه انسان و ابراز همدردی با کاربران خود دارید.

۵ . سهولت در یادگیری در کاربرد پذیری

اگر می خواهید محصول به طور منظم مورد استفاده قرار گیرد ، پس شما می خواهید که کاربران بتوانند به راحتی کار با این محصول را یاد بگیرند؛ این فرایند تا زمانیکه که دوباره از آن استفاده کنند ، تا حدی در ضمیر ناخود آگاه شان می نشید . شما همچنین باید سهولت در یادگیری را هنگام افزودن قابلیت ها و ویژگی های جدید به پروژه ، در نظر بگیرید ؛در غیر این صورت ، یک کاربر آشنا به محصول شما و خوشحال از استفاده آن ، ممکن است با آخرین نسخه شما نا امید شود. این چیزی است که در شبکه های اجتماعی ممکن است خیلی اتفاق بیافتد ؛ هر زمان که مجموعه ای از ویژگی های جدید منتشر شده است ، آنها آمادگی پذیرش خشم از طرف کاربران راحت طلب را دارند.

مثال فیس بوک

و این مطلب درست است حتی زمانی که ویژگی های جدید برای یادگیری آسان هستند. یک مورد کلاسیک در اوایل سال ۲۰۱۲ رخ داد ، زمانی که فیس بوک قالب خطی زمانی ، استاندارد جدیدی را برای پروفایل کاربر ایجاد کرد . اگر چه انبوه کاربران از تغییرات نا امید شده بودند زیرا به نظر بسیاری از آنها این ویژگی جدید فایده ای نداشت ، اما فیس بوک هوشمندانه با مرحله ای کردن در مقدمه این امکان را داد تا آن کاربران (کاربران راحت طلب) زمان کافی برای تغییر دادن آن را داشته باشند.

بهترین روش برای حمایت از سهولت در یادگیری ، طراحی سیستم هایی است که با مدل های ذهنی کاربر منطبق هستند. یک مدل ذهنی به سادگی نمایش از چیزی است که در دنیای واقعی وجود دارد و اینکه دیدگاه کاربر چگونه است. به همین دلیل دکمه های مجازی بسیار شبیه دکمه های واقعی هستند _ ما می دانیم که ما دکمه ها را باید فشار دهیم ؛ بنابراین ما (بصورت مجازی) روی صفحه نمایش لمسی ضربه می زنیم و یا با ماوس روی آن کلیک می کنیم. این مدل باعث می شود کاربر عمل مناسب را انجام دهد، از این رو برای یادگیری آسان است.  

introduction-to-usability کاربرد پذیری چیست ؟
introduction-to-usability کاربرد پذیری چیست ؟

ابزار  + کاربرد پذیری  = سودمندی

هنگامی که شما برای کاربردپذیر بودن طراحی می کنید ، تفکر در مورد ابزار نیز مهم است. در حالیکه کاربردپذیری دغدغه ایجاد عملیات هایی برای آسان و دلپذیر کردن استفاده از محصول را دارد ، ابزار در مورد ارائه امکاناتی می باشد که کاربران در  وهله اول به آن نیاز دارند. فقط زمانی که کاربرد پذیری با ابزار ترکیب می شوند، محصولات برای کاربران مفید می شوند.

یک برنامه پرداخت تلفن همراه می تواند شامل ویژگی های قابل استفاده بیشتری برای اضافه کردن افراد در اطراف شما در فیس کتان باشد. با این وجود ، به دلیل اینکه اکثر کاربران این برنامه به این ویژگی نیاز ندارند ، این امکان برای آنها بی فایده خواهد بود. اگر کاربرانتان به این ویژگی نیاز داشته باشند ، تمام تلاش شما برای بیشتر کاربرپسند کردن محصول ممکن است هدر رود.  

حتما بخوانید  آشنایی اولیه با پیشخوان وردپرس و منو های آن (جلسه 7)

جمع بندی مقاله کاربردپذیری چیست

کاربردپذیری چیزی بیشتر از فقط استفاده آسان می باشد. اگر می خواهید طرح هایتان موفق شوند شما باید اطمینان حاصل کنید که طرح ها کارآمد، موثر ، جذاب ، آسان برای یادگیری و دارای تحمل خطا می باشند. البته محدودیت هایی در ارزش کاربردپذیری وجود دارد. به عنوان مثال ، گاهی اوقات شما مجبور می شوید که کاربردپذیری را کمتر در نظر بگیرید تا بتوانید پایداری اقتصادی محصول را تضمین کنید.

با این حال ، زمانی که چنین دغدغه ای وجود ندارند ، کاربردپذیری باید در اولویت باشد. در تئوری ، ترکیب کاربردپذیری با ابزارها، سودمندی را برای شما به ارمغان خواهد داشت ؛ با این حال شما باید به آنچه که کاربران واقعا نیاز دارند، در مقایسه با آنچه که فکر می کنید ممکن است یک ویژگی جذاب برای لذت بردن آنها باشد، توجه دقیقی داشته باشید.

اگر به سری مقالات آموزش طراحی سایت علاقمندید، مقاله های ریسپانسیو در css و طراحی سایت مشهد و ۲8+ منبع برای دانلود رایگان وکتورهای گرافیکی جذاب و با کیفیت بالا را حتما مطالعه کنید.

نکته مهم با عضویت در کانال تلگرام وبکیما از جدیدترین آموزش های رایگان خیلی زود مطلع شوید، علاوه بر آن می توانید انواع قالب ها و افزونه های پرکاربرد وردپرس را به صورت کاملا رایگان دانلود کنید، همچنین ما در کانال تلگرام وبکیما به شما جدیدترین متدهای لینک سازی خارجی سایت و سئو و بهینه سازی سایت برای موتورهای جستجو را آموزش می دهیم، برای عضویت از لینک زیر استفاده کنید:
عضـــویت در کانـــال تلگرام وبکیــــــــــما

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *