آخرین بروزرسانی در تاریخ : ۲۶, بهمن, ۱۳۹۸

۷ فاکتور که بر تجربه کاربری تاثیر می گذارد

فاکتورهای تاثیرگذار بر تجربه کاربری : تجربه کاربری (UX) یک فاکتور حیاتی در موفقیت یا شکست هر محصول در بازار است ، اما منظور از خود UX با کاربردپذیری اشتباه می شود ، فاکتوری که مشخص می کند استفاده از محصول تا چه میزان آسان است. درست است که حوزه ی UX با کاربردی پذیری شروع شده ، اما حالا بسیار گسترده شده و چیزهای دیگری را هم در برمی گیرد؛ بنابراین توجه نشان دادن به تمامی جنبه های UX برای ارائه یک محصول موفق به بازار ضروری است.    

<< برای تبدیل شدن به یک طراح خوب ، باید به نحوه ی تفکر و رفتار مردم عمیق تر دقت کنید.  >>

پل بواگ ، موسس Headscape Limited

  به نظر پیتر مورویل ، یکی از پیشگامان حوزه UX که کتاب های پر فروش بسیاری نوشته و مشاور UX برای بسیاری از شرکت های عضو ۵۰۰ Fortune بوده است ، فاکتورهای تاثیرگذار بر تجربه کاربری هفت مورد است که بر تجربه ی کاربری تاثیر می گذارند. مورویل این هفت فاکتور را به شکل <<  کندوی تجربه ی کاربری  >> تعریف کرده که حالا ابزار شناخته شده ای برای درک بهتر از طراحی UX به حساب می آید.  

7 فاکتور تاثیرگذار بر تجربه کاربری

۷ فاکتور تاثیرگذار بر تجربه کاربری

فاکتورهای تاثیرگذار بر تجربه کاربری ۷ مورد اصلی است ، این هفت فاکتور عبارتند از :

  1. مفید بودن
  2. قابل استفاده بودن
  3. موجود بودن
  4. اعتبار داشتن
  5. مطلوبیت
  6. دسترس پذیری
  7. ارزشمند بودن

بیایید به این نگاهی بیندازیم تا بفهمیم منظور از تجربه ی کاربری چیست .  

فاکتورهای تاثیرگذار بر تجربه کاربری : مفید بودن

اگر یک محصول برای هیچ کس فایده ای نداشته باشد، چرا باید آن را به بازار ارائه کرد؟ این محصول هدفی ندارد ، و بعید است که مصرف بتواند در بازاری سرشار از محصولات مفید و هدفمند رقابت کند. باید به این نکته اشاره کرد که << مفید بودن >> از سوی مصرف کننده تعریف می شود و چیز هایی مفید محسوب می شوند که مزایای غیر مادی مانند سرگرم کنندگی یا زیبایی ظاهری نیز به همراه داشته باشند.

در نتیجه ، یک بازی کامپیوتری با یک مجسمه ، حتی اگر به کاربر اجازه ی رسیدن به اهداف ارزشمند را ندهند، باز هم مفید محسوب می شوند. در مثال بازی کامپیوتری ، یک نوجوان می تواند به این طریق ناراحتی خود را از امتحان سختی که داده تخلیه کند. در مورد دیگر ، کسی که از یک گالری هنری بازدید می کند می تواند از مجسمه << استفاده >> کند تا چیزهای تازه ای در مورد تکنیک یا سبک هنری یاد بگیرد و همزمان ، با تماشای آن دچار لذت معنوی شود.  

فاکتورهای تاثیرگذار بر تجربه کاربری :  قابل استفاده بودن

کاربرد پذیری یعنی کاربر بتواند با استفاده از محصول به شکل موثر و کارآمد به هدفی که دارد ، برسد. یک بازی کامپیوتری که سه صفحه کنترل دارد فاقد فاکتور استفاده ی آسان است ، چون انسان ها __حداقل در حال حاضر _فقط دو دست دارند! محصولاتی که قابلیت استفاده (خوبی) ندارند هم می توانند موفق باشند ، اما احتمال چنین چیزی خیلی کمتر است.

ضعف این فاکتور معمولا در نسل اول هر محصول به چشم می خورد __مثلا نسل اول پخش کننده های موسیقی را در نظر بگیرید که با ظهور آیپاد که آسان تر مورد استفاده قرار می گرفت ، خیلی زود سهم بازار خود را از دست دادند. آیپاد اولین پخش کننده ی موسیقی نبود ، اما _از منظر UX -اولین پخش کننده ی موسیقی استفاده بود.  

7 فاکتور تاثیرگذار بر تجربه کاربری
7 فاکتور تاثیرگذار بر تجربه کاربری

فاکتورهای تاثیرگذار بر تجربه کاربری : موجود بودن

منظور از موجود بودن این است که محصول باید راحت پیدا شود و در مورد محصولات دیجیتال و مرتبط با ارتباطات ، محتوای داخلی آن ها هم باید موجودیت بالایی داشته باشد. دلیل این مسئله روشن است : اگر شما نتوانید محتوایی را که می خواهید در یک وبسایت پیدا کنید ، دیگر به سراغ آن نخواهید رفت. اگر یک روزنامه را بردارید و ببینید که تمامی محتوای آن به شکل تصادفی چیده شده و از دسته بندی مشخصی به شکل ورزشی ،سرگرمی ، اقتصادی و غیره خبری نیست ، احتمالا تجربه ی خواندن این روزنامه برایتان سخت خواهد بود.

همین مسئله در مورد جستجوی صفحات موسیقی در فروشگاه های موسیقی قدیمی هم صادق است __با این که بعضی ها از جستجوی تصادفی در میان صفحات موسیقی لذت می برند ،اما بسیاری از ما ترجیح می دهیم که صفحات براساس حروف الفبا مرتب شده باشند تا راحت چیزی را که می خواهیم بخریم و سراغ کارهای دیگر برویم . زمان برای خیلی ها ارزشمند است و دلیل آن فاکتوری به نام <<  عمر کوتاه  >> است ، به همین دلیل موجود بودن محصولات در تجربه کاربری آن ها تاثیر دارد.  

فاکتورهای تاثیرگذار بر تجربه کاربری : اعتبار داشتن

کاربران در قرن بیست یکم به شما فرصت دوباره نمی دهند __ تقریبا در هر حوزه ای که فکر کنید ، گزینه های معتبر زیادی هست که افراد می توانند ازمیان آن ها انتخاب کنند. آن ها در عرض چند ثانیه یک محصول را رها کرده و سراغ محصول بعدی می روند، مگر این که به آن ها بهانه ای برای ماندن بدهید. اعتبار داشتن یعنی توانایی کاربر برای اعتماد به محصولی که شما ارائه کرده اید __ اعتماد به این که محصول نه فقط کار مورد نظر را انجام دهد ،بلکه برای مدت معقولی دوام داشته باشد و اطلاعات همراه آن هم دقیق و هدفمند باشند.

اگر کاربر احساس کند که سازنده ی محصول دروغ می گوید و نیت خوبی ندارد ، فراهم آوردن تجربه ی کاربری تقریبا غیر ممکن می شود و کاربر خیلی سریع سراغ جای دیگری می رود؛ اما تجربه ای که با محصول اول داشته هیچ گاه از ذهنش پاک نمی شود . علاوه بر این ، کاربر ممکن است این موضوع را عمدا یا غیر عمدی به شکل بازخورد به دیگران هم انتقال دهد و به خیال خودش ، به مشتریان بعدی _ قربانیان بعدی _ اخطار بدهد.  

فاکتورهای تاثیرگذار بر تجربه کاربری : مطلوبیت

اسکودا و پورشه هر دو خودروساز هستند. هر دو برند تا اندازه ای ویژگی های مفید بودن ، استفاده ی آسان ، موجود بودن ، دسترس پذیری ، اعتبار داشتن و ارزشمند بودن را در خود دارند__ ولی پورشه بسیار مطلوب تر از اسکودا است . این به معنای غیر مطلوب بودن اسکودا نیست ؛ این خودروساز هم محصولات زیادی را به فروش رسانده است. با این حال ، اگر قرار باشد بین یک اسکودا یا پورشه نو و مجانی انتخابی صورت بگیرد ، بیشتر افراد پورشه را انتخاب خواهند کرد. مطلوب بودن در طراحی از طریق برندسازی ،تصویر، هویت ،زیبایی و طرح احساسی به وجود می آید.

هر چقدر محصولی مطلوب تر باشد ، کاربری که صاحب آن است بیشتر در مورد آن سخن خواهد گفت و این مسئله موجب افزایش اشتیاق در دیگر کاربران می شود. بله ، موضوع دقیقا حسادت است ؛ با این که روحیه ی شکست ناپذیر اسکودا قابل تقدیر است _ آن هم به دلیل نو آوری های فراوان و استفاده ی صحیح از منابع در پشت پرده ی خودرو های آهنین _ اما ما اتومبیل پورشه را بیشتر دوست داریم ؛ همان اتومبیلی که انگار فریاد می زند << من را نگاه کنید! >>  و سمبل چهار چرخ قدرت و ثروت است.  

فاکتورهای تاثیرگذار بر تجربه کاربری
فاکتورهای تاثیرگذار بر تجربه کاربری

فاکتورهای تاثیرگذار بر تجربه کاربری : دسترس پذیری

زمانی که تجربه کاربری طراحی می شود، متاسفانه فاکتور دسترس پذیری از قلم می افتد. دسترس پذیری یعنی فراهم آوردن تجربه ای که کاربران با توانایی هایی مختلف بتوانند به آن محصول دسترسی باشند__ و این شامل افرادی می شود که به طریقی معلول هستند ؛ مثلا مشکل شنوایی، بینایی ، حرکتی یا یادگیری دارند.

معمولا شرکت ها فکر می کنند که طراحی به هدف دسترسی یعنی پول هدر دادن __ دلیل آن هم این سوءتفاهم قدیمی است که افراد معلول تنها درصد اندکی از جمعیت را تشکیل می دهند. اما در حقیقت و طبق داده های سرشماری سال ۲۰۱۰ در آمریکا ، حداقل ۱۹% از مردم دچار نوعی معلولیت هستند و به نظر می رسد این تعداد در کشورهای کمتر توسعه یافته بیشتر هم باشد.

این یعنی یک نفر از هر ۵ کاربر که اگر محصول دسترس پذیری مناسبی نداشته باشد ، نمی تواند از آن استفاده کند__ و این یعنی ۲۰% از کل بازار! باید این نکته را هم به یاد داشت که وقتی دسترس پذیری را طراحی می کنید، معمولا متوجه می شوید که استفاده از محصول نهایی برای همه و نه فقط افراد معلول آسان تر شده است.

دسترس پذیری را در ارتباط با تجربه کاربری فراموش نکنید؛ مسئله فقط داشتن وجدان اخلاقی و انسانی نیست__ مسئله پیروی از عقل سلیم است! در نهایت ، امروزه طراحی دسترس پذیری به یکی از الزامات قانونی در بسیاری از مناطق مانند اتحادیه ی اروپا  شده است . عدم پیروی از این قوانین می تواند منجر به جریمه شود. متاسفانه این ضرورت آن قدر که باید و شاید ضمانت اجرایی ندارد؛ بااین حال ، مسیر پیشرفت همچنان باز است.  

فاکتورهای تاثیرگذار بر تجربه کاربری : ارزشمند بودن

در نهایت ، محصول باید ارزش به وجود بیاورد. محصول باید برای کسب کاری که آن را تولید کرده و برای کاربری که آن را می خرد یا از آن استفاده می کند، بدون ارزش ،احتمال دارد که درخواست های طبیعی کاربران کم کم موفقیت اولیه ی محصول را از بین ببرند.

به عنوان طراح ، ما باید این نکته را به یاد داشته باشیم که ارزشمند بودن تاثیر فوق العاده ای روی تصمیمات مرتبط با خرید دارد. یک محصول ۱۰۰ دلاری که یک مشکل ۱۰ هزار دلاری را برطرف می کند مطمئنا موفق خواهد شد ؛ اما یک محصول ۱۰ هزار دلاری برای حل یک مسئله ی ۱۰۰ دلاری با احتمال کمتری به موفقیت خواهد رسید.  

جمع بندی مقاله ۷ فاکتور تاثیرگذار بر تجربه کاربری

موفقیت محصول به چیزهایی فراتر از فایده و استفاده ی آسان بستگی دارد. محصولاتی که مفید، قابل استفاده ، موجود ، در دسترس ، معتبر و مطلوب هستند، با احتمال بیشتری در بازار موفق خواهند بود. حالا که می دانید این ۷ فاکتور روی تجربه ی کاربری تاثیر می گذارند ، چطور باید محصول یا خدمات خود را بهینه کنید تا بهترین تجربه ی کاربری را به وجود بیاورید؟  

سخن نهایی

در انتها امیدوارم که مقاله فاکتورهای تاثیرگذار بر تجربه کاربری برای شما مفید واقع شده باشد، اگر به سری مقالات آموزش طراحی سایت علاقمند هستید، مقاله های طراحی سایت چیست و کاربرد پذیری چیست و ساخت امواج SVG | افزودن CSS Waves به سایت را حتما مطالعه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *